Passende aanvullende zorg
Utrechters krijgen bij een ondersteuningsbehoefte waarvoor specifieke expertise nodig is, tijdig passende aanvullende ondersteuning in samenhang met de basiszorg en sociale basis, zodat zij zo lang mogelijk zelfstandig kunnen wonen en mee doen.
Wat hebben we bereikt in 2025?
- Inwoners met een (meer) complexe of intensieve ondersteuningsvraag kregen aanvullende zorg en ondersteuning (in de vorm van Hulp bij Huishouden, Individuele en Activerende Begeleiding, Dagbegeleiding, Hulpmiddelen en Vervoers-, Rolstoel- en/ of Woonvoorzieningen), zodat zij zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen in de eigen leefomgeving.
- De aanvullende zorg en ondersteuning is geboden in nauwe samenwerking met de buurtteams, huisartsen, informele netwerken en andere zorg- en welzijnpartners, zodat ondersteuningsvragen integraal en efficiënt konden worden aangepakt en de ondersteuning tegelijkertijd aansloot bij de behoeften van de inwoner.
Beleidskader
Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten
Beleidsdocument | Vastgesteld | Toelichting |
|---|---|---|
2024 | Utrechtse kader voor de Wmo 2024-2034 | |
2023 | Verordening Wmo geldend in 2024 | |
2021 | Visie waarin de opgave op het gebied van doelgroepenvervoer wordt geschetst | |
2020 | Kader voor de aanbesteding hulp bij het huishouden | |
2018 | Kaders voor contracteren van aanvullende zorg vanaf 2020 |
Effectindicatoren
We hanteren indicatoren om te meten waar we staan. Voor deze doelstelling streven we naar een balans tussen bereik, beschikbaarheid en kwaliteit binnen het beschikbare budget. In gesprekken met partners kijken we naar de onderlinge samenhang tussen de indicatoren en volgen we de ontwikkelingen daarin.
Bereik
Ambulante voorzieningen
Omschrijving:
- Deze grafiek toont het aantal unieke inwoners dat thuisbegeleiding, arbeidsmatige activering, dagbegeleiding en individuele begeleiding heeft ontvangen per jaar.
Duiding:
- Thuisbegeleiding: het gebruik is iets afgenomen in 2025. De vraag naar Thuisbegeleiding blijft echter hoog. De vraag naar Thuisbegeleiding blijft hoog, door personeelstekorten en hoge uitstroom lukt het echter niet om iedereen gelijk zorg te bieden.
- Arbeidsmatige activering: het gebruik is in 2025 redelijk stabiel gebleven, hoewel er voor het eerst een lichte stijging in cliënten te zien is, met name bij de grotere partijen.
- Dagbegeleiding: de trend blijft relatief stabiel. Toch is een verwachting dat de vraag stijgt als gevolg van de dubbele vergrijzing en de inzet op langer thuis wonen. We zien op dit moment met name groei onder de doelgroep ouderen met een niet-Westerse migratieachtergrond.
- Individuele begeleiding: de trend blijft licht toenemend en ieder jaar worden er iets meer inwoners begeleid.
Individuele maatwerkvoorzieningen

Omschrijving:
- Deze grafiek toont het aantal unieke inwoners dat Hulp bij Huishouden, hulpmiddelen en woningaanpassingen en regiotaxipassen heeft ontvangen per jaar.
Duiding:
- Hulp bij het huishouden: in 2025 steeg het aantal inwoners dat Hulp bij Huishouden ontvangt licht. Dit is enerzijds te verklaren doordat meer inwoners vanuit de wachtlijst konden instromen in Hulp bij Huishouden en anderzijds door de toename van de vraag door vergrijzing en het beleid dat gericht is op het langer thuis blijven wonen.
- Hulpmiddelen en woningaanpassingen: het aantal hulpmiddelen en woningaanpassingen blijft licht doorstijgen. Dit is in lijn met de verwachting door vergrijzing en het beleid dat gericht is op het langer thuis blijven wonen. Ook zien we dat er meer woningaanpassingen worden verstrekt omdat verhuizen naar een passende woning steeds minder vaak lukt.
- Regiotaxipassen: er is een lichte daling in het aantal regiotaxipassen (overigens betrof de daling in 2023 en 2024 een administratieve opschoning)
Beschikbaarheid

Omschrijving:
- Deze grafiek toont de gemiddelde wachttijd in dagen over een jaar gezien bij nieuwe aanmelding bij Arbeidsmatige activering, Dagbegeleiding, Individuele Begeleiding en Thuisbegeleiding.
Duiding:
- De ontwikkeling van de wachttijd door het jaar heen fluctueert en kan dus per kwartaal sterk verschillen, onder andere omdat bijvoorbeeld personeelsuitval door de krappe arbeidsmarkt moeilijk op te vangen is.
- Thuisbegeleiding: De vraag naar thuisbegeleiding neemt toe, ook het personeelstekort blijft een flink aandachtspunt dat in 2025 heeft geleid tot een hogere wachttijd. Ondanks veel inzet van aanbieders op nieuw personeel en op behoud van bestaand personeel blijft de uitstroom van personeel hoog.
- Arbeidsmatige Activering: De wachttijd voor arbeidsmatige activering blijft laag. Inwoners kunnen in bijna alle gevallen gelijk starten.
- Dagbegeleiding: het gemiddelde is gestegen maar dit komt omdat er enkele mensen zijn ingestroomd in 2025 die langer wachtte, dit trok het gemiddelde omhoog, richting het einde van het jaar was deze weer op gebruikelijk niveau.
- Individuele begeleiding: We zien dat het bereik iets is toegenomen en dat het aantal wachtenden is gedaald. Dat komt doordat stevig is ingezet op hervormingen zoals meer inzet op groepsgerichte ondersteuning, digitale ondersteuning en strakker sturen op uitstroom en doorstroom waar dat kan. Helaas is er wel een stijging in de wachttijd die onverminderd lang is. Er zijn daarom afspraken gemaakt over overbruggingszorg om inwoners in deze periode waar nodig minimale basisondersteuning te bieden. De reden dat de wachttijd stijgt is dat veel inwoners die begeleiding krijgen deze ondersteuning langdurig nodig hebben. We onderzoeken met onze partners hoe deze langdurige ondersteuning met minder specialistische inzet kan worden vormgegeven, zodat meer ruimte ontstaat voor nieuwe instroom.
Hulp bij huishouden
Omdat de wachttijden rondom hulp bij het huishouden zo hebben gefluctueerd afgelopen jaren is er geen jaargemiddelde opgenomen. Wachtlijsten binnen Hulp bij Huishouden in gebied Zuid blijven een aandachtspunt. In gebied Noord ontvangen alle inwoners ondersteuning binnen de afgesproken doorlooptijd. In de eerste helft van 2025 is de wachtlijst in gebied Zuid ook sterk afgenomen maar deze liep in de zomerperiode weer iets op. De wachttijd fluctueerde in 2025 tussen 3 en 6 maanden in gebied zuid.
Hulpmiddelen
Bij hulpmiddelen is er meer sprake van complexe hulpmiddelen op maat in plaats van standaardtype hulpmiddelen. Dit komt omdat er technisch meer mogelijkheden zijn en mensen langer thuis blijven wonen. Voor deze complexe hulpmiddelen op maat moeten onderdelen worden aangeleverd, de levertijd verschilt per onderdeel. Waar mogelijk worden tijdelijke leenhulpmiddelen ingezet. Een gemiddelde wachttijd is daarom niet accuraat omdat dit per soort hulpmiddel sterk kan verschillen, we zien dat het over het algemeen heel goed gaat en waar er tijdelijke uitschieters zijn kan hier snel op gehandeld worden om de wachttijd weer terug te brengen.
Kwaliteit

- Over 2025 zijn er voor Wmo aanvullende zorg verspreid over 21 aanbieders 1.720 vragenlijsten voor Ervaringwijzer ingevuld. In verband met het verkleinen van het risico op herleidbaarheid, is er een grens van minimaal 10 ingevulde enquêtes nodig, per vragenlijst en locatie, om resultaten te tonen. Hierdoor zijn er nu 1.623 vragenlijsten inzichtelijk. Dit zijn er 673 meer dan in 2024.
- De figuur toont een optelsom van verschillende stellingen* onder de noemers ‘ervaren toegankelijkheid’, ‘ervaren kwaliteit’ en ‘ervaren effect’.
- Op alle drie de onderdelen zien we een overwegend positief beeld. Meer mensen antwoorden neutraal en negatief op vragen die gaan over het ervaren toegankelijkheid en ervaren kwaliteit van de verkregen hulp of ondersteuning. Ten opzichte van 2024 is de gemeten de tevredenheid vergelijkbaar.
- Meer dan 900 respondenten hebben in een open antwoord aangegeven wat ze goed vinden gaan en wat er beter kan, dat zijn er 350 meer dan in 2024.
- In gesprekken worden de resultaten met de betreffende aanbieders besproken.
*Proclaimer:
In de figuur zijn verschillende stellingen bij elkaar opgeteld, en alle locaties samengevoegd. Het geeft een globaal en doet geen recht aan de verschillen in momentum en manier van uitvragen.
- Voorbeeldstellingen onder toegankelijkheid: ik ben goed geholpen bij het vinden van een passende activiteit; ik werd vriendelijk geholpen aan de telefoon.
- Voorbeeldstellingen onder kwaliteit: ik word goed begeleid tijdens de activiteit; ik voel me serieus genomen; ik kan goede afspraken maken met de begeleider van de activiteit
- Voorbeeldstellingen onder effect: door het deelnemen aan de activiteit heb ik meer contact met anderen; door mijn hulpmiddel ben ik zelfstandiger.
Activiteiten
Nieuwe activiteiten in 2025
Deze activiteiten hebben we gerealiseerd zoals in de Programmabegroting 2025 opgenomen.
- We hebben uitvoering gegeven aan het nieuwe contract sociaal-recreatief vervoer dat per 1 september 2024 in is gegaan.
- We hebben gewerkt aan de implementatie van het uitvoeringsprogramma Wmo-toezicht.
Hervormingen:
- De contractafspraken voor de aanvullende zorg zijn gerealiseerd zoals beschreven, waarbij er met name voor ambulante begeleiding stappen zijn gezet ten aanzien collectief werken en minder intensieve begeleidingsvormen. De samenwerkingsafspraken tussen de aanvullende zorg en het buurtteam ten behoeve van het op- en afschalen van zorg zijn geactualiseerd.
- Het uitvoeringsprogramma Vitaal en krachtig ouder worden 2025-2027 is vastgesteld en geeft een overzicht aan activiteiten die uitgevoerd worden door gemeente en/ of partners.
- We hebben een marktconsultatie uitgevoerd, de dialoogpartner geselecteerd en de dialoogfase gestart voor de inkoop Wmo ondersteuning in de wijk per 2027.
- Met het zorgkantoor zijn stappen gezet om vanaf 2026, na de invoering van de nieuwe wet domeinoverstijgende samenwerking, ook gezamenlijk in te zetten op preventieve activiteiten, zoals community building in complexen waar de bewoners net wat extra vragen om een goede gemeenschap op te bouwen zoals BUUR in Leidsche Rijn.
- We hebben de subsidieregeling sociale prestatie en dagondersteuning opnieuw ingericht door deze onder te brengen in de subsidieregeling van de sociale basis en de inkoop Wmo ondersteuning in de wijk die vanaf 2027 ingaat.
Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in Programmabegroting 2025.
- Het wetsvoorstel voor een inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage Wmo is uitgesteld, en inmiddels ook controversieel verklaard, waardoor deze niet per 1 januari 2026 is geïmplementeerd.
- Er is geen uitvoeringsprogramma geschreven rondom Begeleiding en Activering omdat deze onderwerpen zijn meegenomen in de inkoop van Wmo ondersteuning in de wijk en de subsidieregeling Sociale Basis.
Activiteiten die we niet meer zouden doen in 2025
Deze activiteiten hebben we in lijn met de Programmabegroting 2025 beëindigd in 2025.
- We hebben de RTZ (regeling tegemoetkoming zorgkosten) niet meer uitgevoerd vanaf 1 april 2025, inwoners met een laag inkomen konden via een nieuwe regeling 200,- aanvragen voor zorgkosten.
- Voor dagbegeleiding wordt niet meer onvoorwaardelijke keuzevrijheid geboden en wordt afstand tot de voorziening meegewogen in het vinden van het meest passende aanbod, in lijn met de concrete maatregel in de voorjaarsnota 2024.
Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in Programmabegroting 2025.
- We zijn, in lijn met de maatregel uit de voorjaarsnota 2024, gestopt met de subsidie aan FIOM, het expertisecenrum op het gebied van ongewenste zwangerschap. In verband met de subsidierelatie met deze partij heeft voor het eerste half jaar echter nog een overbrugging plaatsgevonden. Dit is binnen het programma incidenteel opgevangen.
Activiteiten die we zouden blijven doen in 2025
Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2025 opgenomen.
- Het Integraal Zorgakkoord (IZA) Transformatieplan Netwerken Mentale Gezondheid opgesteld en goedgekeurd door Zilveren Kruis en VGZ, de uitvoering is gestart eind 2025.Ook het IZA transformatieplan Digitalisering en Gegevensuitwisseling is opgesteld en goedgekeurd door Zilveren Kruis en VGZ, de uitvoering start begin 2026.
-
We hebben aan de uitvoering van het programma Thuis in je wijk meegewerkt waarbij de stad steeds meer in de lead is.
Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2025.
- De ADSU-partners (Aan de slag in Utrecht) zijn zelfstandig verdergegaan in de uitvoering van het convenant. Als gemeente werken we natuurlijk nog wel nauw samen met deze partners.
Financiën 2: Passende aanvullende zorg
x € 1.000 | |||||||
Omschrijving | Actuele | Realisatie | Nominale | Actuele | Realisatie | Verschil | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Baten | 1.810 | 2.570 | 3.219 | 2.047 | 2.222 | 175 | |
Lasten | 84.412 | 82.378 | 94.629 | 89.904 | 87.195 | 2.709 | |
Totaal Baten en Lasten | -82.602 | -79.808 | -91.410 | -87.857 | -84.973 | 2.884 | |
Onttrekking reserves | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
Toevoeging reserves | 0 | 0 | 0 | 2.000 | 2.000 | 0 | |
Saldo Onttrekking en Toevoeging reserves | 0 | 0 | 0 | -2.000 | -2.000 | 0 | |
Totaal | -82.602 | -79.808 | -91.410 | -89.857 | -86.973 | 2.884 | |
In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves tussen de realisatie en actuele Begroting 2025 toegelicht.
x € 1.000 | ||
Toelichting verschillen | Bedrag | I/S |
|---|---|---|
Baten | 175 | |
Overige baten | 175 | I |
Lasten | 2.709 | |
Voor 2025 was budget bestemd voor de inzet van o.a. begeleiding op wooninitiatieven. De inzet is gekoppeld aan het verdeelbesluit. Door de vertraging op het verdeelbesluit zijn de kosten niet gemaakt. | 2.000 | I |
De lasten op de Pgb zijn lager dan begroot | 943 | I |
Overige lasten | -234 | I |