Doelstellingen

2: Voorkomen/tegengaan overlast

Doelstelling 2: Voorkomen/tegengaan overlast

Tegengaan en voorkomen van (ernstige) overlast door personen en groepen.

Wat hebben we bereikt in 2025?

Met de inzet van (voorgenomen) maatregelen is een bijdrage geleverd om overlast door personen en groepen tegen te gaan en te voorkomen, zoals (jeugd)overlast in Overvecht en Kanaleneiland, overlast in en bij parkeergarages, overlast bij de Sijpesteijntunnel, het Bollendak en het OPG-terrein. Denk hierbij aan overlast in de Binnenstad door personen met een verslaving (Lucasbolwerk en Lepelenburg) en/of overlastgevende criminele vreemdelingen (Bollendak). We pakten overlastgevend gedrag in de openbare ruimte duidelijk en consequent aan. Er zijn grenzen gesteld door middel van extra (zichtbare) inzet van politie en Toezicht en Handhaving en het instellen van een Verblijfsontzeggingsgebied. Dit gebeurde terwijl zowel politie- als toezichtcapaciteit onder druk stond, waardoor inzet regelmatig moest worden geprioriteerd.
Samen met zorg en maatschappelijke organisaties gaven we mensen perspectief en werkten we aan vergroten van hun zelfredzaamheid.

Beleidskader

Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten

Beleidsdocument

Vastgesteld

Toelichting

Veiligheidsagenda 2023-2026

2023

In het Integraal Veiligheidsplan staan de doelen die we op het terrein van de veiligheid nastreven voor de komende vier jaar.

Raadsbrief Voortgang programma's Kanaalstraat Damstraat en Amsterdamsestraatweg

2024

Stand van zaken Programma Amsterdamsestraatweg en Kanaalstraat/Damstraat.

Effectindicatoren

Nadere toelichting geregistreerde overlast (politieregistraties)
De politiecijfers omvatten geregistreerde incidenten. Dat kan op basis van een melding zijn, maar het kan ook zijn dat de politie op straat zelf een incident rapporteert (ambtshalve registraties).

In de onderstaande grafiek is de ontwikkeling van de geregistreerde (totale) overlast per 1.000 inwoners te zien (politieregistraties) in vergelijking met de G4 steden Amsterdam, Rotterdam en Den Haag. NB in deze overlastcijfers zijn ook geluidshindermeldingen meegenomen (en zijn dus niet één-op één vergelijkbaar met de effectindicator in deze jaarstukken).


Bron: Open dataportaal politie en CBS, 2025
In deze grafiek is te zien dat in Utrecht het aantal politieregistraties stijgt in 2025 (20% t.o.v. 2024), dat is grotendeels te wijten aan de toegenomen overlast van personen met onbegrepen gedrag (+57%). We weten dat er voor deze vorm van overlast sprake is van veelmelding bij de politie betreffende verward gedrag, in 1 specifieke buurt, waardoor hier een forse stijging is te zien in de overlastmeldingen.

Vooral in situaties waarin mensen niet graag uit eigen beweging met zorg- en hulpverleningspartners in gesprek gaan, en niet direct openstaan voor ondersteuning maar wel overlastgevend of risicovol gedrag vertonen, en tegelijktijdig de handhaving wordt gevraagd om niet te streng zijn bij beboeten, was het in 2025 in Utrecht een uitdaging om te komen tot een goed werkende aanpak. Hierdoor kon de Utrechtse werkwijze, waarin handhaving en zorg gezamenlijk optrekken bijvoorbeeld bij mensen die buiten slapen en aanhoudend overlast veroorzaken of in het openbaar harddrugs gebruiken, niet altijd in dezelfde mate worden toegepast.
Voor de aanpak van deze overlast specifiek in het Stationsgebied waren en zijn we bovendien grotendeels afhankelijk van het Rijk.

Nadere toelichting geregistreerde overlast (gemeentelijke meldingen)
De gemeentelijke meldingen betreffen bewonersmeldingen over de volgende categorieën:
Jongerenoverlast, drugsoverlast, bedelen, lachgas, straatintimidatie, burenoverlast, vuurwerkoverlast, overige overlast personen & groepen.
De meest opvallende toename betreft bedelen: het aantal meldingen bij de gemeente stijgt van ruim 100 in 2024 naar bijna 360 in 2025. Hoewel de wijk Binnenstad absoluut gezien de meeste meldingen van bedelen heeft, zien we een toename in alle wijken.
Veruit de meeste meldingen in 2025 gaan over vuurwerkoverlast (ruim 6.300 meldingen), gevolgd door meldingen van jongerenoverlast (ca. 3.300 meldingen).

Andere typen meldingen die toenamen
Ook de meldingen van straatintimidatie (+139%), burenoverlast (9%), vuurwerkoverlast (+27%) namen toe.

Activiteiten

In de Voortgangsrapportage Veiligheidsagenda over 2025 leest u een uitgebreider beeld van de veiligheidsontwikkeling en de activiteiten die in dat verband zijn uitgevoerd.
Daarnaast biedt het Handhavingsverslag 2025 een uitgebreider beeld van de inzet van onze handhavers en inspecteurs voor de leefbaarheid en veiligheid.

Nieuwe activiteiten in 2025
Deze activiteiten hebben we gerealiseerd zoals in de Programmabegroting 2025 opgenomen.
Niet van toepassing.

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in Programmabegroting 2025.

  • Om de boa’s extra te ondersteunen bij de aanpak van jeugdoverlast, kregen alle boa’s in het vierde kwartaal van 2025 een verdiepende training Jeugd. Deze training is een aanvulling op de basisopleiding jeugd die iedere boa al volgt bij indiensttreding in Utrecht.

Activiteiten die we niet meer zouden doen in 2025
Deze activiteiten hebben we in lijn met de Programmabegroting 2025 beëindigd in 2025.
Niet van toepassing.

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in Programmabegroting 2025.
Niet van toepassing.

Activiteiten die we zouden blijven doen in 2025 
Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2025 opgenomen.

  • De gemeentelijke handhavers controleerden, met een preventieve en repressieve insteek, in de wijken op verschillende vormen van overlast, bijvoorbeeld jeugdoverlast, overlast door het gebruik van alcohol, drugs en vuurwerkoverlast. Hierin speelden de wijkboa’s een belangrijke rol. Aanvullend op de wijboa's zijn op locaties met ernstige overlast, onder andere Bollendak, Hieronymusplantsoen, Shoppingcenter Overvecht, en tijdelijke rond de Muntsluis, Veilinghaven en Oosterkade, gemeentelijke handhavers van het Actualiteitenteam Repressief  ingezet.
  • Er zijn vier gemeentelijke handhavers tijdens vier nachten per week ingezet om de overlast op leefbaarheidszaken tegen te gaan. Ter uitvoering van de VJN 2024 wordt vanaf 2026 op de nachtelijke inzet bezuinigd. Om deze bezuiniging te realiseren is de inzet vervroegd in de avond zodat beter is aangesloten op de momenten met relatief de meeste overlast (late avond/vroege nacht).  
  • We voerden regie op wijkveiligheid. We werkten in netwerken en namen met onze partners het initiatief om met gerichte integrale veiligheidsaanpakken de overlast en criminaliteit op hotspots duurzaam aan te pakken, zoals bij het OPG-terrein, bij winkelcentrum Overvecht en aan het Berlijnplein.
  • Initiatieven uit de wijk om veiligheid en leefbaarheid te verbeteren, hebben we gefaciliteerd en ondersteund, zoals bij bijvoorbeeld de inzet van stadsmakers rond de jaarwisseling en ramadan en het inrichten van een laagdrempelige hangplek voor jongeren in Overvecht. Ook de organisatie van een schouw voor vrouwen om locaties waar vrouwen zich niet veilig voelen in kaart te brengen, om te bezien welke maatregelen we kunnen nemen, is een voorbeeld. 

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2025.
Niet van toepassing.

Financiën 2: Voorkomen/tegengaan overlast

In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves tussen de realisatie en actuele Begroting 2025 toegelicht. 

 

x € 1.000

Toelichting verschillen

Bedrag

I/S

Baten

524

In de loop van 2025 is een aanvullende specifieke uitkering toegekend die niet was begroot (aanpak overlast criminele vreemdelingen).

408

I

De additionele baten van Wijkveiligheid wordt veroorzaakt door een bijdrage van de Wijkontwikkelmaatschappij (WOM) ten behoeve van aanpak Amsterdamsestraatweg.

128

    I

Overige baten

-12

I

Lasten

-85

Een tekort door nog niet verwerkte toegekende decentrale uitkeringen (Meldpunt Perspectief en Aanpak Criminele Machtsstructuren), daarnaast per saldo hogere lasten door aanvullende specifieke uitkering (aanpak overlast criminele vreemdelingen, zie hierboven)

-918

I

De lasten zijn lager i.v.m. vacatureruimte THOR Voorkomen criminaliteit en daarnaast is in 2025 de formatie op orde gebracht i.v.m. verlaging formatie n.a.v. hervormingsbezuinigingen en UBA die vanaf 1-1-2026 gelden

401

I

Overige lasten

432

I

Deze pagina is gebouwd op 05/18/2026 08:30:04 met de export van 05/13/2026 17:52:13