Wet open overheid

Het jaar 2025 is een transitiejaar. Oude systemen worden afgesloten en nieuwe systemen en werkprocessen worden opgestart en getest. In het voorlaatste jaar van Programma Informatie op orde worden al de eerste voorbereidingen getroffen richting de afronding, zoals kijken naar hoe kwaliteitsbeheer duurzaam kan worden ingericht. Als gevolg van bezuinigingen en hervormingen is bijgestuurd op de ambitie. Er wordt geen nieuw beleid opgesteld. Wat wettelijk verplicht is, is het uitgangspunt. De actieve openbaarmaking moet gereed zijn voor eind 2026, omdat dan Programma Informatie op orde eindigt.

Actieve openbaarmaking

Vanaf juli 2025 is het Utrechtse Open Documenten Platform (open.data.utrecht.nl) gelanceerd. Na de zomer is begonnen met het actief openbaar maken van informatie van de 11 categorieën, volgens de vereisten van de Wet Open Overheid (Woo). Dit platform voldoet aan de eisen van privacy en security, architectuur en toegankelijkheid. Het platform kan gebruikt worden om losse documenten en dossiers te publiceren en te linken naar onderliggende webpagina’s. In eerste instantie is het Utrechtse Open Documenten Platform bedoeld om open documenten van de Woo categorieën beschikbaar te stellen, maar deze kan ook worden gebruikt voor niet-wettelijk gerelateerde documentatie waarbij de behoefte is om deze te openbaar te publiceren. Eind 2025 waren van 6 van de 11 categorieën al 394 publicaties geplaatst op het platform. Bijna een verdubbeling ten opzichte van 2024. Hieronder staat een overzicht van de aantallen gepubliceerde documenten en linken, uitgesplitst naar de Woo categorieën:

De juridische afhandeling bezwaarprocedures en beroepszaken worden beschreven in de paragraaf bedrijfsvoering beschreven. Voor klachten en convenanten zijn werkprocessen ingericht om tijdig en op structurele wijze nieuwe documenten te publiceren en belanghebbende vroegtijdig te informeren over de openbaarmaking. Eind 2025 is overgegaan tot volledige openbaarmaking van alle Woo-dossiers.
De gedachte van de wetgever is dat actieve openbaarmaking ertoe moet leiden dat het aantal verzoeken tot openbaarmaking afneemt. In totaal ontving de gemeente in 2025 1466 verzoeken. Dat is 27% meer dan 2024. Een groot deel (468) daarvan is echter afkomstig van één verzoeker aan wie een civiele ordemaatregel is opgelegd op grond van de veelvragersregeling, die vragen in bundels van 20-60 verzoeken per keer komt indienen. Als de verzoeken van die ene verzoeker niet worden meegeteld dan laat 2025 voor het eerst sinds 2022 een daling van 10% zien ten opzichte van 2024. Of dit daadwerkelijk een gevolg is van de actieve openbaarmaking is de vraag.
Het aandeel verzoeken over het eigen dossier is toegenomen van 99 naar 115 verzoeken. In 2025 ontvingen we de eerste twee voorinzageverzoeken van de pers en is ervaring daarmee opgedaan. We zien dat dergelijke procedures, die sinds 2022 in de Woo staan, een invulling geven aan de behoefte aan informatie.

Structurele capaciteit informatiebeheer vergroten

Er zijn voldoende medewerkers informatiebeheer aangesteld en ingewerkt.

Bewustzijn van belang van openbaarheid in de organisatie vergroten

De opleiding e-learning is aanbesteed. Na opmerkingen van een inschrijver is de uitvraag aangescherpt en opnieuw aanbesteed.

Sneller beslissen op verzoeken

Het sneller beslissen op verzoeken is wederom gerealiseerd. Tijdig beslissen is als besloten wordt binnen de wettelijke termijn (4 of 6 weken) of conform afgesproken/afgeven redelijke beslistermijn. In 2025 is dit percentage opgelopen naar 91% ten opzichte van 85% in 2024.

Eind 2025 is een nieuw sturingsmodel in gebruik genomen. Daarmee is beter zicht op de omvang van de werkvoorraad, het bewaken van termijnen en overige informatieverzoeken, die (onterecht) via de Woo-ingang binnenkomen, maar na lezing geen Woo-verzoek tot openbaarmaking voor eenieder blijken te zijn. De zoeksoftware is succesvol op het doorzoeken van de gedeelde werkomgevingen waarin veel documenten worden opgeslagen. Er is besloten om deze zoeksoftware in te zetten voor het doorzoeken van mailboxen. De zoeksoftware is dit najaar opgenomen in de aanpak en wordt ingezet om een inschatting te maken van het aantal documenten als voorbereiding op overleggen met verzoekers en om snel documenten te verzamelen en ontdubbelen. Daarmee voorkomen we dat inhoudelijk werk als gevolg van Woo-verzoeken lang blijft liggen. Bovendien voorkomen we dat veel meer documenten worden verstrekt dan waar de verzoeker behoefte aan heeft.

Ontwikkelingen en actualiteiten

De Tweede Kamer heeft gesproken over de evaluatie van de Woo en de minister gevraagd om voorstellen te doen hoe de Woo beter kan worden uitgevoerd. Door automatiseringsproblemen bij de rijksoverheid is de 2e tranche uitgesteld.